Từ ngữ địa phương là gì? Biệt ngữ xã hội là gì? Ví dụ, tác dụng
Từ ngữ địa phương là gì? Biệt ngữ xã hội là gì? Bài viết này sẽ giải thích hai khái niệm về từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội chi tiết.
Trong chương trình văn học trung học có bài từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội. Có nhiều bạn gặp khó khăn trong việc nhận biết chúng. Làm cách nào để phân biệt?
![Từ ngữ địa phương là gì? Biệt ngữ xã hội là gì?](https://iievietnam.org/wp-content/uploads/2021/11/tu-ngu-dia-phuong-biet-ngu-xa-hoi.jpg)
Từ ngữ địa phương là gì? Biệt ngữ xã hội là gì?
Từ ngữ được phân ra thành nhiều loại khác nhau. Nhiều từ ngữ được phân chia ra dựa vào quan hệ xã hội. Từ ngữ ở mỗi vùng đôi khi giống nhau về hình thức nhưng lại khác ý nghĩa. Nhiều người sẽ rất khó để phân biệt được. Chúng được gọi là từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội. Bài viết này sẽ giúp bạn sử dụng đúng cách các từ ngữ đó.
Nội Dung Bài Viết
Tổng hợp chi tiết về từ ngữ địa phương
![Từ ngữ địa phương là gì](https://iievietnam.org/wp-content/uploads/2021/11/tu-ngu-dia-phuong-la-gi.jpg)
Từ ngữ địa phương là gì
Dưới đây là khái niệm về từ ngữ địa phương, các loại từ và các kiểu từ ngữ địa phương.
Khái niệm từ ngữ địa phương là gì?
Từ ngữ toàn dân là từ ngữ được sử dụng phổ biến, rộng rãi và thống nhất giữa mọi người trên cả nước. Từ ngữ địa phương là từ chỉ dùng ở một số địa phương nhất định. Khi nói từ ngữ địa phương một số người ở tỉnh khác sẽ không thể nào hiểu được. Bởi chúng không được sử dụng phổ biến rộng rãi như từ ngữ toàn dân.
Một số loại từ ngữ địa phương
Chúng được chia theo vùng miền khác nhau:
- Ở miền Bắc có các từ ngữ địa phương Bắc Bộ như: u-mẹ, thầy-bố; giời-trời,….
- Ở miền Trung có các từ ngữ địa phương Trung Bộ như: mô-nào, chỗ nào; răng-sao, thế nào; rứa-thế,…
- Tại Nam Bộ có một số từ ngữ địa phương Nam Bộ như: heo-lợn, ghe-thuyền,….
Có những kiểu từ ngữ địa phương nào?
Trong một số trường hợp từ ngữ địa phương có nghĩa tương ứng với từ ngữ toàn dân. Chẳng hạn như: mô-chỗ nào, tru-trâu, tô-bát, cây viết-cây bút,… Một số từ ngữ địa phương chỉ dùng để chỉ sự vật hay hiện tượng. Tuy nhiên sau một thời gian lại trở thành từ ngữ toàn dân.
Chẳng hạn như ở miền Bắc gọi là thúng hay nia, ở miền Trung là nhút, chẻo-nước mắm,… Miền Nam thì gọi là sầu riêng hoặc mãng cầu,…
Tổng hợp chi tiết về biệt ngữ xã hội
![Biệt ngữ xã hội là gì](https://iievietnam.org/wp-content/uploads/2021/11/biet-ngu-xa-hoi-la-gi.jpg)
Biệt ngữ xã hội là gì
Bên dưới là khái niệm về biệt ngữ xã hội, cách phân biệt chúng giữa các từ thuộc về nghề nghiệp. Không chỉ vậy còn nêu cách sử dụng giữa biệt ngữ xã hội và từ ngữ địa phương,
Khái niệm biệt ngữ xã hội là gì?
Biệt ngữ xã hội là các từ ngữ dùng để sử dụng trong một tầng lớp xác định nào đó. Chỉ ở cùng tầng lớp đó mới có thể hiểu họ đang nói gì.
Chẳng hạn như:
- trong thời kì phong kiến ngày xưa biệt ngữ xã hội trong triều đình như: Hoàng đế, trẫm, thần, băng hà, long thể,…
- Hay như lớp trẻ ngày nay sẽ có những biệt ngữ xã hội như: trẻ trâu, chém gió, trúng tủ,…
Làm thế nào để có thể phân biệt giữa biệt ngữ xã hội và các từ ngữ thuộc nghề nghiệp?
Đối với biệt ngữ xã hội sử dụng chúng trong một tầng lớp nhất định. Đó có thể là tầng lớp học sinh, sinh viên hay tầng lớp phong kiến thời xưa,…. Các từ ngữ thuộc về nghề nghiệp được gọi là các từ ngữ chuyên ngành. Chỉ một bộ phận những người làm cùng một nghề mới sử dụng và hiểu chúng. Đó là những từ ngữ biểu thị sản phẩm hay công cụ hoặc quy trình sản xuất. Chúng đều có tính khác biệt và mỗi nghề sẽ có những loại từ ngữ khác nhau.
Ví dụ như nghề dệt may thường hay sử dụng những từ như: ống, sợi mộc, xa,…hay nghề mộc thì có những từ như: bào, đục, máy cưa,….
Dùng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội đúng cách
Dù từ ngữ địa phương hay là biệt ngữ xã hội thì đều được sử dụng trong một hoàn cảnh khá hẹp. Chúng không được sử dụng phổ biến nhiều như từ ngữ toàn dân. Vì vậy để tránh bị hiểu lầm hoặc gây khó hiểu cho người khác. Bạn cần sử dụng chúng một cách phù hợp.
Chỉ nên sử dụng chúng trong thơ văn trong những sáng tác của văn học. Điều này giúp tăng tính biểu cảm thể hiện được rõ màu sắc của địa phương. Không chỉ vậy còn thể hiện được một tầng lớp xã hội nhất định. Qua đó làm nổi bật được tính cách của nhân vật trong đó.
Khi sử dụng từ ngữ địa phương hay biệt ngữ xã hội tại địa phương nơi bạn ở. Bạn nên sử dụng chúng để giao tiếp với họ như vậy sẽ tạo được sự thân mật và gần gũi. Bạn cần phải tìm hiểu kỹ từ ngữ địa phương và từ ngữ toàn dân. Có như vậy mới có thể hiểu rõ và sử dụng chúng phù hợp với từng hoàn cảnh. Tránh tình trạng lạm dụng quá mức khi không cần thiết.
Trong các sáng tác văn học có dùng nhiều từ ngữ địa phương
Trong văn học việc sử dụng các từ ngữ địa phương mang đến nhiều tác dụng:
- Chúng tái hiện lại được cuộc sống hiện thực qua một thời gian hay không gian cụ thể.
- Đời sống của con người được khắc họa một cách chân thực nhất. Hiểu rõ hơn về cuộc sống cũng như văn hóa của họ.
- Việc sử dụng đó cũng thể hiện được địa hình hay các đặc trưng trong ngôn từ. Cách giao tiếng qua từng vùng miền.
- Qua đó còn thể hiện được dụng ý của tác giả
Một số ví dụ và tác dụng của từ ngữ địa phương
Trong bài “Bầm ơi” Tố Hữu có viết: “Con ra tiền tuyến xa xôi/ Yêu bầm yêu nước, cả đôi mẹ hiền”. Trong hai câu thơ trên có từ “bầm” để chỉ mẹ. “Bầm” ở đây là từ ngữ địa phương Nam Bộ thể hiện được tình yêu với mẹ. Không chỉ vậy còn tăng tính nghệ thuật trong thơ. Tránh lặp từ trong cùng một câu gây nhàm chán.
Trong “Chiếc lược ngà” Nguyễn Quang Sáng có viết: “Con kêu rồi mà người ta không nghe”. “Kêu” là từ ngữ địa phương có nghĩa là “gọi”. Qua đó khắc họa được lối sống sinh hoạt của người dân Nam Bộ. Thể hiện được sự thân thương và gần gũi trong cuộc sống thường ngày.
Trên đây là các kiến thức về từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội. Hy vọng sẽ giúp bạn phân biệt được và sử dụng ngôn từ một cách phù hợp nhất. Chúc các bạn nắm vững kiến thức một cách tốt nhất!
- Xem thêm: Nghĩa đen là gì? Nghĩa bóng là gì? Ví dụ và bài tập
Nghĩa đen là gì? Nghĩa bóng là gì? Ví dụ và bài tập
Thành ngữ là gì? Tác dụng và đặc điểm của “Thành Ngữ”
Câu nghi vấn là gì? Khái niệm và chức năng của câu nghi vấn
Câu đặc biệt là gì? Câu rút gọn là gì? Cách phân biệt
Truyền thuyết là gì? Phân biệt truyền thuyết với cổ tích
Thơ lục bát là gì? Hướng dẫn cách gieo vần trong thơ lục bát
Từ Hán Việt là gì? Tổng hợp đầy đủ các loại từ Hán Việt